Cielmice – rys gospodarczy – praca W. Glenszczyka z 2003 roku

POŁOŻENIE ADMINISTRACYJNE:

 

Cielmice to południowo-wschodnia dzielnica miasta Tychy, które położone na południe od Katowic (ok. 20 km.). Obecnie Tychy po dokonaniu nowego podziału administracyjnego leżą w centralne części powiększonego województwa śląskiego. Przez wiele wieków była to osada podobnie jak Tychy należąca do włości księcia pszczyńskiego. Jednak po nadaniu praw miejskich Tychom i ich znacznej rozbudowie szczególnie po II wojnie światowej Cielmice stały się dzielnica miasta Tychy. W 1953 roku gminę Urbanowice w skład której weszły min. Cielmice a ta z kolei została włączona do miasta Tychy w 1973 roku. Miejscowość sąsiaduje od strony północnej z dzielnicą miasta Urbanowicami od których oddzielona jest strefa przemysłową. Natomiast od wschodu graniczy z miastem Bieruń oddalonym o 3 km oraz gminą Bojszowy oddaloną o 8 km. Od południa sąsiaduje z gminą Kobiór oddaloną 6 kilometrowym pasem lasu stanowiącym dawna Puszczę Pszczyńską. Od zachodu Cielmice oddzielone są drogą szybkiego ruchu (E 75, 1) Katowice Bielsko-Biała od osiedla Z i Z1.

POŁOŻENIE KOMUNIKACYJNE:

 

Duże znaczeni ma droga szybkiego ruchu Katowice-Bielsko Biała (E 75), która oddziela Cielmice od właściwego miasta stanowiąc antropogeniczna granice. Z centrom miasta istnieją 2 drogi łączone tzn: ulica Towarowa biegnąca bezkolizyjnie pod drogą E75 na terenie strefy przemysłowej, oraz ulica Targiela . Obecnie w trakcie budowy jest bezkolizyjny przejazd w północnej części osiedla, który ma zapewnić bezkolizyjne połączenie miasta Tychy z droga biegnącą do Bierunia oraz do Bojszów. W przyszłości droga ta ma się stać drogą łączącą Tychy z Oświęcimiem. W północnej części Cielmic na terenie strefy przemysłowej położona jest linia kolejowa łącząca Tychy z Bieruniem, Lędzinami i Oświęcimiem. Obecnie nie jest ona jednak wykorzystywana do przewozów pasażerskich a jedynie towarowych.

Jeżeli chodzi o dostępność komunikacyjną pod względem transportu publicznego można podzielić go na dwie części.

Ścisłe centrum połączone jest z centrum Tychów dwoma liniami komunikacji miejskiej tzn: L oraz 21. Liczba kursów na dzień dzisiejszy jest wystarczająca gdyż autobusy kursują mniej więcej co 30 minut. Natomiast na teren strefy przemysłowej dociera szereg linii autobusowych tzn. 23, a także 2 trolejbusowe co wiąże się z jednej strony z dużym przepływem ludzi na tym obszarze a także położeniem tutaj zajezdni autobusowej.

Brak jest natomiast linii autobusowych biegnących czy to do Bierunia czy Bojszów mających przystanki na terenie Cielmic pomimo przebiegu takowych.

OCENA WARUNKÓW ŚRODOWISKA GEOGRAFICZNEGO:

 

Geologia oraz morfologia pozwala na wydzielenie 3 rodzajów obszarów.

Pierwszy to dno Doliny Gostyni wyścielone osadami mioceńskimi. Na terenie tym występuje bardzo niski poziom wód gruntowych dochodzący nieraz do powierzchni ziemi. Pomimo melioracji oraz uregulowania rzeki nadal w czasie silnych opadów istnieje realne zagrożenie podtapiania domostw położonych bezpośredni w dolinie. Teren dolinny jest użytkowany głównie jako pastwiska lub nieużytki ze względu występowania na tym podmokłym terenie niewielkich lecz licznych torfowisk. Dodatkowym elementem hydrologicznym na ty terenie są dość liczne źródła położone głównie na południowym garbie. Teren ten nie nadaje się więc pod zabudowę przemysłowa, a także rozwój osadnictwa jest ograniczony.

Część północna mająca charakter monokliny zapadającej na południe w stronę Doliny Gostyni. Podłoże stanowią tutaj stabilne utwory trzeciorzędowe. Teren ten w znacznej mierze został zaadaptowany na potrzeby przemysły głównie przetwórczego, lekkiego oraz elektromechanicznego.

Natomiast południe to garb denudacyjny zbudowany w znacznej mierze z utworów wapiennych przykrytych osadami czwartorzędowymi. Tutaj to na szczycie rozwijało się pierwsze osadnictwo, które stopniowo schodziło w dół.

W części południowej i wschodniej występują lasy mieszane z przewaga iglastych wchodzące w skład większego kompleksu jakim jest dawna Puszcza Pszczyńska rozciągająca się pomiędzy Tychami a Pszczyną. Lasy te są siedliskiem licznych zwierząt takich jak lisy, sarny, jelenie, zające i wiele drobnych. Natomiast teren doliny jest miejscem żerowania licznego ptactwa brodzącego np.: kaczki, bociany oraz płazów.

KLIMAT

 

Klimat jest kształtowany przez dwa główne czynniki. Zasadnicze znaczenie mają masy powietrza oceanicznego przynoszone przez wiatry zachodnie. Poza tym Cielmice leżą na skraju GOP-u będącego źródłem ciepła i zanieczyszczeń, które docierają mimo szerokiego pasa leśnego. Średnia roczna temperatura na tutejszym obszarze wynosi ok. +70C. Najwyższe opady notuje się w czerwcu i lipcu (powyżej 100 mm), a najniższe w styczniu, lutym i październiku (30-40 mm).

WARUNKI HYDROLOGICZNE

 

W stosunkach wodnych dominującą rolę pełni rzeka Gostynia której źródła umiejscowione są pod Łaziskami i Orzeszem na stokach Garbu Mikołowskiego. Cechuje się małym i wolnym spływem wód powierzchniowych, a jej średni spadek wynosi zaledwie 1‰, jest to min. wynikiem zabiegów melioracyjnych prowadzonych już w 1882 roku.

Prawie na całej swojej długości jest ona silnie zanieczyszczona ściekami komunalnymi, przemysłowymi oraz solankami z kopalń węgla kamiennego. W wyniku tego wody obce stanowią ok. 40% średniego odpływu rzeki.

Przez wieki w obszarze jej zlewni istniała znaczna ilość stawów hodowlanych które stanowiły np.: w XVI wieku ok. 49% ogólnej powierzchni użytków rolnych a z których obecnie nie pozostał na terenie Cielmic ani jeden. Poza tym istnieją dwa źródła: Jesionek oraz Landy położone na stoku garbu trzeciorzędowego.

Dolina rzeki zbudowana z nieprzepuszczalnych utworów mioceńskich warunkuje płytki poziom wód gruntowych, który często dochodzi do powierzchni.

OSADNICTWO:

 

Pierwsze osadnictwo zostało uwarunkowane przez czynniki środowiska naturalnego. Chodzi tutaj głównie o obecność podmokłej doliny z występującymi na jej obszarze torfowiskami. Wynikiem tego osadnictwo skupiło się na suchym, wyniesieniu jakie stanowi garb denudacyjny. Świadczy o tym chociażby cmentarz z przełomu X i XI wieku. Stopniowo jednak z wiekami następowało stopniowe schodzenie osadnictwa w dolinę co wiązało się z zabiegami melioracyjnymi osuszającymi teren doliny. Osadnictwo w znacznej mierze ma charakter zabudowy mieszkalno gospodarczej co szczególnie jest widoczne w centrum miejscowości. Wynikiem tego jest objęcie dozorem konserwatorskim ok. 30% zabudowy mającej charakter XIX –wieczny. Ochrona konserwatorską objęte zostały również liczne krzyże przydrożne, z których najstarszy pochodzi z XVI wieku. Osada miała charakter ulicówki rozciągając się wzdłuż dzisiejszej ulicy Jedności o czym świadczy chociażby umiejscowienie przy niej szkoły, kościoła czy dawnej remizy strażackiej. Obecnie nastąpiła miejscowość nie ma już charakteru ulicówki ze względu na rozrastanie. Podzielić można ją na dwie części: właściwe Cielmice oraz osiedle Ogrodnik składające się z 7 bloków mieszkalnych. Osiedle Ogrodnik powstało jako zaplecze mieszkalne dla pracowników nie istniejącego już zakładu ogrodniczego Igloopol Tychy. Osiedle to stanowi odrębny organizm administracyjny i położone jest dzisiaj niemal w samym środku Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Dzisiaj następuje rozwój osadnictwa mającego głównie domów jednorodzinnych wzdłuż ulicy Targiela oraz Strzeleckiej, a więc równolegle do doliny na stokach garbu. Osadnictwo to kieruje się stopniowo na południe w stronę lasu dzięki, któremu tereny te są uważane za jedne z najbardziej atrakcyjnych pod zabudowę mieszkaniową w Tychach.

Nowa zabudowa wypiera stopniowo starszą zabudowę wiejską co jest wynikiem zmniejszenia się liczby gospodarstw rolnych i podejmowaniem pracy w zawodach pozarolniczych.

Co do infrastruktury cała miejscowość jest zelektryfikowana, zgazyfikowana brakuje jedynie kanalizacji, której budowa ma zostać przeprowadzona w 2005 roku.

Na terenie Cielmic można wyróżnić obiekty usługowe stan na 2003 rok:
– 6 sklepów spożywczych (w tym 4 na terenach przemysłowych)
– supermarket Tesco
– 3 stacje benzynowe (w tym 2 na terenach przem.)
– 1 stacja gazu płynnego
– 2 piwiarnie (w tym jedna na oś. Ogrodnik)
– zajazd z restauracją
– 2 piekarnie (w tym jedna na oś. Ogrodnik)
– 4 zakłady naprawy samochodów
– salon sprzedaży i stacja obsługi samochodów
– 2 przedszkola
– szkoła podstawowa i gimnazjum
– 2 prywatne zakłady opieki zdrowotnej
– 3 bankomaty
– bank PKO S.A.
– kościół pod wezwaniem Narodzenia św. Jana Chrzciciela
– cmentarz parafialny i cmentarz komunalny

Istniejące przedszkola usytuowane są: jedno w samych Cielmicach, a drugie na osiedlu Ogrodnik. Natomiast szkoła podstawowa nr.23 służy mieszkańcom całych Cielmic. Bezpośredni przy niej położone jest gimnazjum nr.8, do którego uczęszcza młodzież z Cielmic, Jaroszowic, Urbanowic oraz Wygorzela.

Co do infrastruktury sportowej istnieją dwa takie obiekty. Pierwszym z nich jest nowoczesna sala gimnastyczna położona bezpośrednio przy szkole podstawowej, z której poza uczniami korzysta cała społeczność. Drugi obiekt to boisko piłkarskie należące do klubu sportowego Ogrodnik Cielmice biorącego udział w rozgrywkach klasy okręgowej.

Tradycje rolnicze, które na tym terenie maja silne korzenie stopniowo zanikają i na dzień dzisiejszy istnieje 28 gospodarstw rolnych o powierzchni od 9 do 60 hektarów. Tak duży areał wynika z skupienia drobnych działek rolniczych przez większe gospodarstw lub ich dzierżawy od właścicieli. Znaczna część rolników dzierżawi grunta w Bieruniu od Agencji Rynku Rolnego po dawnym PGR-erze. Ze względu na dość niska jakość ziemi tzn. V i VI klasa bonitacyjna gospodarstwa nastawione są głównie na hodowlę zwierząt oraz produkcję mleka. Większą część upraw stanowią uprawy o przeznaczeniu paszowym np. kukurydza a także pastwiska i łąki. Zdecydowanie widać stopniowe przystosowywanie się tutejszych rolników do norm unii europejskiej o czym świadczy następująca konsolidacja oraz inwestycje w sprzęt.

Większa część mieszkańców pracuje jednak w zakładach umiejscowionych na terenach przemysłowych czy urzędach położonych na terenie miasta Tychy

Liczba mieszkańców wynosi obecnie ok. 1600 osób i stopniowo z roku na rok się zwiększa jest to w głównej mierze wynikiem osiedlania się na terenie Cielmic nowych mieszkańców. Pod względem wieku dominuje ludność w wieku produkcyjnym i przedprodukcyjny. Stopa bezrobocia która w mieście Tychy wynosi 17,8% na terenie Cielmic jest znacznie mniejsza i nie przekracza z pewnością kilku procent.

Zabudowa przemysłowa skupiona w części północnej położona jest na tzw. terenach przemysłowych. Znajduje się tu szereg zakładów z różnorakich branż stan na 2003 rok:
– zakłady przetwórstwa spożywczego np.: SerTop, producent Soków Kubuś – Ekoland,
– zakłady na potrzeby przemysłu motoryzacyjnego min: Isuzu,Lear, Madnetti Marelli, VAB, Toyo Seal, drukarnia Gazety Wyborczej – Agora
– producent okien Tras
– producenci akcesorii oświetleniowych np.: POLO
– liczne hurtownie z artykułami: budowlanymi, spożywczymi, chemicznymi
– liczne firmy spedycyjne min. CJ International, Weltz, Meblo Mark

Tereny te posiadają wszelką potrzebną infrastrukturę zapewniającą sprawne funkcjonowanie zakładów przemysłowych. Część tego obszaru dzięki dobrej infrastrukturze została włączona w Katowicka Specjalna Strefę Ekonomiczną (KSSE). Był to głównie teren należący do Agencji Rynku Rolnego po dawnym zakładzie produkcji szklarniowej Igloopol Tychy. Ważnymi zaletami tej części KSSE było brak szkód górniczych co wynika z braku eksploatacji na tym terenie. Dostępność komunikacyjna tzn. bezpośrednie sąsiedztwo przy trasie krajowej, E-75 Katowice- Bielsko Biała oraz bliskość linii kolejowej. Sąsiedztwo z elektrociepłownią co pozwala na obniżenie kosztów energii elektrycznej oraz ciepła. Dla firm samochodowych ważnym znaczeniem była obecność wykwalifikowanej siły roboczej co jest efektem istnienia technikum samochodowego ściśle współpracującego z zakładem Fiata znajdującym się na terenie Tychów.

Rozmieszczenie usług jest dobre tzn. nie ma trudności w dotarciu do danej instytucji. Publiczny zakład opieki zdrowotnej do którego należą mieszkańcy Cielmic znajduje się na sąsiednim osiedlu Z i jest oddalony od centrum Cielmic o niecałe 1,5 km. Jedyną instytucja, której brakuje jest poczta.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *